Smeekbede voor bescherming tegen verdriet, zorgen en schulden

Bron: BUKHARI

Overleveraar: Anas ibn Mālik

Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, no. 5425 (Anas ibn Mālik, op weg naar Khaybar). De aanbeveling om deze woorden ’s ochtends en ’s avonds te zeggen komt uit de overlevering van Abū Umāmah in Sunan Abī Dāwūd, no. 1555 (deze hadith heeft enige zwakte; een van de overleveraars, Ghassān ibn ʿAwf, wordt beschreven als layyin al-ḥadīth).

Anas ibn Mālik (moge Allah tevreden met hem zijn) zei: “Ik verzorgde de behoeften van de Boodschapper van Allah ﷺ telkens wanneer hij afsteeg [om ergens te verblijven op weg van Medina naar Khaybar], en ik hoorde hem ﷺ vaak zeggen: ‘O Allah, ik zoek toevlucht bij U tegen zorgen en verdriet…’ Ik bleef hem ﷺ dienen tot wij [de slag bij] Khaybar verlieten.” De Profeet ﷺ begint met toevlucht te zoeken tegen al-hamm (zorgen, angst) en al-ḥazan (verdriet). Het zijn beide vormen van geestelijk lijden, maar ze verschillen: zorgen komen voort uit vrees voor een onzekere toekomst, verdriet is het leed om verlies — iets wat in het verleden is gebeurd. Enige mate van verdriet en zorg is normaal voor de meeste mensen en kan zelfs dienen om een gelovige van zonden te zuiveren. De Profeet ﷺ zei: “Geen ontbering, ziekte, zorg, verdriet, schade of benauwdheid — zelfs niet de prik van een doorn — treft een moslim, of Allah wist daardoor een deel van zijn zonden uit.” Wie echter door verdriet en zorgen wordt opgeslokt, kan daar zwaar onder lijden; soms liggen er biologische of genetische factoren aan ten grondslag. Daarom is het belangrijk dat iemand met symptomen van depressie of angst de hulp van een opgeleide geestelijkegezondheidsprofessional zoekt. Tegelijk is bekend dat een positieve spirituele instelling kan helpen beschermen tegen zulke symptomen of de intensiteit ervan verminderen. De Mālikī-geleerde Ibn Baṭṭāl (d. 449 n.H.) zei dat een gelovige zich niet zorgen moet maken over wereldse zaken, omdat Allah alles nauwkeurig heeft verordend en elke voorziening heeft afgemeten; zorgen brengen geen voordeel en halen niet dichterbij wat niet verordend is. Overmatige zorg wijst op ontevredenheid met Allahs besluit. ʿUmar ibn ʿAbd al-ʿAzīz placht te bidden: “O Allah, maak mij tevreden met Uw oordeel en maak Uw besluit mij lief, zodat ik niet verlang dat wat U hebt uitgesteld wordt bespoedigd, noch dat wat U hebt bespoedigd wordt uitgesteld.” Een andere profetische overlevering getuigt van de doeltreffendheid van deze dua. Abū Saʿīd al-Khuḍrī overleverde: de Boodschapper van Allah ﷺ kwam op een dag de moskee binnen en zag een man uit de Anṣār, Abū Umāmah genaamd. De Profeet ﷺ vroeg: “O Abū Umāmah, waarom zit je in de moskee terwijl het geen gebedstijd is?” Hij zei: “O Boodschapper van Allah, ik word verteerd door zorgen en schulden.” De Profeet ﷺ zei: “Zal ik je woorden leren waarmee Allah, de Verhevene, je zorgen wegneemt en je schuld vereffent?” Hij zei: “Graag, o Boodschapper van Allah.” De Profeet ﷺ zei: “Zeg ’s ochtends en ’s avonds: O Allah, ik zoek toevlucht bij U tegen zorgen en verdriet. Ik zoek toevlucht bij U tegen onvermogen en luiheid. Ik zoek toevlucht bij U tegen gierigheid en lafheid. Ik zoek toevlucht bij U tegen de last van schulden en de onderdrukking door mensen.” Abū Umāmah zei: “Toen ik dat deed, nam Allah mijn zorgen weg en vereffende Hij mijn schuld.” Daarom wordt deze dua in de ochtend en in de avond gezegd. Ze is bijzonder belangrijk in turbulente tijden van economische onzekerheid, volksgezondheidscrises en algemene vrees voor de toekomst: waar mensen zonder geloof in paniek raken en de hoop verliezen, vindt de gelovige troost in dit profetische gebed, in de wetenschap dat wie toevlucht zoekt bij Allah beschermd wordt door de Meest Barmhartige Beschermer en de Wijze Hoeder. Bron en verificatie: gecontroleerd tegen Ṣaḥīḥ al-Bukhārī 5425 en Sunan Abī Dāwūd 1555. De Arabische tekst stemt overeen met de primaire bronnen.